Misirin Liviya siyasəti dəyişir
Misirin Tripolidə səfirliyini 12 ildən sonra yenidən açması Qahirənin Liviya siyasətində dönüş kimi qiymətləndirilir: Misir uzun illər ölkənin şərqini idarə edən general Xəlifə Həftəri Tripolidəki beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumətə qarşı dəstəkləyib, indi isə həmin hökumətlə birbaşa işləməyə başlayır. Səfirlik binasının açılışını noyabrın 7-də xarici işlər naziri Bədr Əbdüləti edib. Bina təhlükəsizlik səbəbindən bağlı idi.
Liviya 2011-ci ildə Müəmmər Qəddafinin devrilməsindən bəri parçalanıb: qərbdə Tripolidə, şərqdə isə Tobruk və Bənqazidə rəqib hakimiyyətlər var. Liviyalı analitik Hazim ər-Rəyis “Al Jazeera”ya deyib ki, beş il ərzində heç bir Misir xarici işlər naziri Tripoliyə gəlməyib və Qahirə indi “davranışını yenidən tənzimləməyə” çalışır. Qahirə Universitetinin professoru Bədr Həsən əş-Şafei isə deyir ki, Misir “bir tərəfə, yəni Həftərə arxalanmağın doğru mərc olmadığını” anlayıb və Həftərə tək hərəkət etməməsi barədə mesaj göndərmək istəyə bilər.
Analitiklər dönüşün bir neçə səbəbini göstərir. İyulda Türkiyə ilə Həftərin qüvvələri hərbi obyektlərin qurulması və şərqli zabitlərin Türkiyədə təlimi barədə razılığa gəlib, yəni Qahirənin müttəfiqi onun rəqibinə yaxınlaşıb. Əbdüləti Tripolidə Türkiyə ilə Liviya arasında 2019-cu ildə imzalanmış dəniz sərhədi memorandumunu da müzakirə edib: əvvəl buna qarşı çıxan şərq parlamenti sənədi bu yaxınlarda təsdiqləyib, Misir isə Şərqi Aralıq dənizindəki qaz və neft maraqlarından ehtiyat edir. Qahirəni həm də Sudanda Həftərin dəstəklədiyi iddia olunan “Sürətli Dəstək Qüvvələri”nin irəliləməsi narahat edir.
Rəqib tərəflər bu yaxınlarda iki il ərzində prezident və parlament seçkiləri üçün yol xəritəsi nəzərdə tutan “4+4 sazişi” imzalayıb. Liviyanın Nalut Universitetinin professoru İlyas əl-Baruni isə deyir ki, problem yalnız hökumət başçısının adı üzərindəki mübahisə deyil, hakimiyyətin, resursların və ordunun gələcəyi məsələsidir.