170 illik problemə iddialı həll
“Anthropic” şirkətinin əməkdaşı, riyaziyyatçı Levent Alpöge cümə günü şirkətin süni intellekt çatbotu “Claude”un köməyi ilə Riman fərziyyəsini sübut etdiyini açıqlayıb. BBC-nin məlumatına görə, o, təxminən altı həftə ərzində “Claude”un ictimaiyyətə açıq olmayan versiyası ilə ətraflı sübut hazırlayıb. Açıqlama “Anthropic”in səhmlərinin ABŞ birjasında satışa çıxarılmasından bir gün sonra edilib.
Riman fərziyyəsi alman riyaziyyatçısı Bernhard Rimanın adını daşıyır və təxminən 170 ildir sübutunu gözləyir. Fərziyyə sadə ədədlərin ədəd oxunda paylanması ilə bağlıdır və riyaziyyatın ən məşhur həll olunmamış problemi sayılır. O, Kley Riyaziyyat İnstitutunun 2000-ci ildə elan etdiyi yeddi “Minilliyin problemi”ndən biridir; hər birinin həlli üçün 1 milyon dollar mükafat nəzərdə tutulub. Sübut doğru çıxarsa, tarixin ən əhəmiyyətli riyazi nəticələrindən biri olacaq.
Alpögenin təqdim etdiyi sübut riyazi sübutları yoxlamaq üçün istifadə olunan “Lean” kompüter dilində yazılıb və 250 min səhifədən uzundur. Tanınmış riyaziyyatçı Terens Tao sübutun yoxlanmasının hələ vaxt aparacağını deyib. Onun sözlərinə görə, bu dəfə ən azı yoxlamada kömək edə biləcək insan müəllif var.
Alpöge açıqlamanın vaxtı ilə bağlı suallara da cavab verib. O, vaxtın çox uğursuz olduğunu, bacarsaydı işi xeyli əvvəl bitirəcəyini və birja ilə bağlı “kinli” yozumun yanlış olduğunu deyib. Alpögenin sözlərinə görə, o, kəşfi necə açıqlaya biləcəyini soruşmaq üçün bazar günü şirkətin baş icraçı direktoru Dario Amodeyə yazıb.
Bu il süni intellekt şirkətləri riyaziyyatda bir sıra iddialar irəli sürüb. “OpenAI” sentyabrda öz alətlərinin açıq olmayan versiyası ilə maye hərəkətini təsvir edən Navye-Stoks tənlikləri ilə bağlı problemin bir hissəsini 88 saata həll etdiyini açıqlamışdı; bu nəticə hələ təsdiqlənməyib. Bir qrup riyaziyyatçı açıq məktubda şirkətlərin kommersiya məhsullarını tanıtmaq üçün böyük həllərlə öyünməsinin riyaziyyat elminə zərər verdiyini yazıb.


