Emissiyalar müharibə ilə azalır
“Global Carbon Budget” hesabatına görə, neft, qaz və kömürün yandırılmasından yaranan emissiyalar 2026-cı ildə 0,4 faiz azalacaq. Bu, 2020-ci ildə pandemiya iqtisadiyyatı dayandırdıqdan sonra ilk illik azalma olacaq. Son on ildə qalıq yanacaq emissiyaları hər il orta hesabla 0,9 faiz artıb və 2025-ci ildə rekord səviyyəyə çatıb. Araşdırma Türkiyənin Antalya şəhərində davam edən COP31 iqlim sammiti zamanı açıqlanıb.
Alimlərin yazdığına görə, ABŞ-nin başlatdığı İran müharibəsi və Hörmüz boğazının bağlanması neft bahalaşdıqca istehlakı azaldıb. Günəş panelləri, külək stansiyaları və elektrikli avtomobillərin artması da azalmaya töhfə verib: enerji tələbatındakı artımın üçdə ikisini məhz bu mənbələr qarşılayır. Neftlə bağlı emissiyaların 1,9 faiz, qazla bağlı emissiyaların 0,3 faiz azalacağı, kömürdən yaranan emissiyaların isə 0,6 faiz artacağı gözlənilir.
Hesabatın müəlliflərindən, Britaniyanın Ekseter Universitetindəki “Global Carbon Budget” ofisinin direktoru Pyer Fridlinqşteyn deyib: “Qalıq yanacaqdan CO2 emissiyalarının azalması ümidverici olsa da, qismən geosiyasi sarsıntıların yaratdığı azalma davamlı iqlim həlli deyil”. Şərqi Anqliya Universitetinin professoru Korin Le Kere neft gərginliyi bitəndə emissiyaların yenidən artacağını gözlədiyini bildirib.
Meşələrin qırılması kimi torpaq istifadəsinin dəyişməsi də nəzərə alınanda ümumi CO2 emissiyaları 42,8 milyard tondan 43,3 milyard tona qalxacaq. Hesabata görə, qlobal istiləşməni 1,5 dərəcə ilə məhdudlaşdırmaq üçün atmosferə buraxıla biləcək karbon miqdarı 150 milyard tondur. İndiki sürətlə bu həcm dörd ildən az müddətdə tükənəcək.