Azərbaycanda qadınların pensiya yaşı
Bu gündən etibarən Azərbaycanda qadınlar 65 yaşından sonra yaşa görə əmək pensiyasına çıxa biləcəklər. Bununla da qadınların pensiya yaşı kişilərin pensiya yaşı ilə tam bərabərləşib.
Bu dəyişiklik 2017-ci ildən başlayan prosesin son mərhələsidir.
Dəyişiklik “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 7-ci maddəsinə əsaslanır. Həmin qanuna görə, kişilərin pensiya yaşı 2017-ci il iyulun 1-dən 2021-ci il iyulun 1-dək hər il 6 ay artırılıb və 65 yaşa çatdırılıb. Qadınlar üçün isə artım 2017-ci ildən başlayaraq 2026-cı il iyulun 1-də tamamlanıb.
Qadınlar üçün pensiya yaşının tədricən artımı belədir:
- 1 iyul 2017 – 30 iyun 2018: 60 il 6 ay
- 1 iyul 2018 – 30 iyun 2019: 61 il
- 1 iyul 2019 – 30 iyun 2020: 61 il 6 ay
- 1 iyul 2020 – 30 iyun 2021: 62 il
- 1 iyul 2021 – 30 iyun 2022: 62 il 6 ay
- 1 iyul 2022 – 30 iyun 2023: 63 il
- 1 iyul 2023 – 30 iyun 2024: 63 il 6 ay
- 1 iyul 2024 – 30 iyun 2025: 64 il
- 1 iyul 2025 – 30 iyun 2026: 64 il 6 ay
- 1 iyul 2026 və sonrakı dövrlər: 65 il
Niyə bu dəyişiklik edilib?
Pensiya yaşının artırılması Azərbaycan hökumətinin pensiya sisteminin maliyyə dayanıqlığını təmin etmək strategiyasının bir hissəsi kimi təqdim edilir. Əhalinin qocalması, doğum səviyyəsinin azalması və pensiyaçıların sayının artması fonunda bu addım zəruri hesab olunur. Beynəlxalq təcrübəyə istinad edərək bildirilir ki, bir çox ölkələr (Avropa ölkələri, postsovet məkanı) oxşar islahatlar aparır – pensiya yaşını qaldırmaqla pensiya fonduna yükü azaltmaq və işçi qüvvəsinin iştirakını artırmaq məqsədi güdülür.
Azərbaycanda orta ömür uzunluğunun son illərdə təxminən 74-75 il səviyyəsində olduğu qeyd edilir (2023-cü il məlumatlarına görə ~74,4 il). Qadınların orta ömür uzunluğu isə kişilərdən yüksəkdir – təxminən 78 il. Dəyişikliyin bu demoqrafik reallıqları nəzərə alaraq pensiya sisteminin uzunmüddətli sabitliyini hədəflədiyi bildirilir.
Azərbaycanda qadınların pensiya yaşı