Hökumət mandatı Ayzenkotda
İsrail prezidenti İsaak Hersoq yeni hökuməti qurmağı keçmiş Baş qərargah rəisi, müxalifətdəki “Yaşar” partiyasının lideri Qadi Ayzenkota tapşırıb. Prezident Ofisinin noyabrın 7-də yaydığı məlumata görə, partiyalarla məsləhətləşmələrdə Ayzenkotu 67, Baş nazir Benyamin Netanyahunu isə 46 deputat dəstəkləyib. Mandat noyabrın 8-i axşam Qüdsdəki prezident iqamətgahında təqdim olunmalıdır.
Ayzenkotun hökuməti qurmaq üçün 28 günü var, prezident bu müddəti daha 14 gün uzada bilər. Mandat onun avtomatik Baş nazir olması demək deyil: alınmasa, növbə başqa siyasətçiyə, çox güman ki, Netanyahuya keçəcək, o da bacarmasa, ölkədə yeni seçki təyin olunacaq. BBC-nin yazdığına görə, Ayzenkot X sosial şəbəkəsində milli fövqəladə hökumət qurmağın vaxtı çatdığını yazıb.
Oktyabrın 27-də keçirilən seçkidə 120 yerlik Knessetdə heç bir blok hökumət üçün lazım olan 61 yeri qazana bilməyib. Netanyahunun “Likud” partiyası və onun ifrat sağçı və ultra-ortodoks müttəfiqləri 53 yer, Ayzenkotun partiyası və blokundakı daha üç yəhudi müxalifət partiyası isə 48 yer alıb. “Birləşmiş Ərəb Siyahısı” və “Birgə Siyahı” ərəb seçicilərin fəallığının artması sayəsində birlikdə rekord sayda, 19 yer qazanıb. Bir partiya istisna olmaqla, bütün yəhudi partiyaları seçkidən əvvəl onlarla hökumət qurmayacaqlarını vəd edib.
“Al Jazeera”nın yazdığına görə, Ayzenkot ultra-ortodoks partiyalardan ən azı birinin dəstəyinə və ərəb partiyalarının hökumətdən kənardan verəcəyi səslərə ehtiyac duya bilər. Ultra-ortodoks gənclərin hərbi xidmətdən faktiki azad olunmasının davam etdirilməsi birincilərin əsas şərti ola bilər. Fələstinli İsrail vətəndaşlarını təmsil edən partiyalar isə öz icmalarındakı cinayət dalğası ilə mübarizə və işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yəhudi məskunlaşanların zorakılığının dayandırılmasını istəyə bilər. “Birgə Siyahı”nın deputatı Aida Tuma-Süleyman kanala deyib ki, Ayzenkot ərəb səslərindən asılı görünməkdənsə, hərbi çağırış qanununda ultra-ortodokslara güzəştə getməyə daha hazır görünür.
Netanyahu bundan əvvəl ərəb partiyalarını hakimiyyətdən kənarda saxlamaq üçün milli birlik hökuməti qurmağa çağırıb. Belə presedent var: 2020-ci ildə üç nəticəsiz seçkidən sonra Netanyahu ilə Benni Qants Baş nazir postunu növbə ilə tutmağa razılaşmışdı. Yeni hökumət həm də İsrailin Qəzza müharibəsi və ABŞ ilə birgə İrana qarşı müharibə fonunda ABŞ ictimaiyyəti arasında kəskin düşmüş nüfuzu ilə üz-üzə qalacaq.