Alen Simonyan
Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyan brifinqdə sensasion açıqlama verib.
4 apreldə Ermənistan Milli Məclisinin sədri Alen Simonyan jurnalistlərlə keçirdiyi brifinqdə belə deyib:
“Ermənistanın təhlükəsizliyinin qarantı Azərbaycandır, Azərbaycanın ən böyük qarantı isə Ermənistandır”.
Bu ifadəni o, ölkə daxilində müxalifətin “Ermənistanın xarici təhlükəsizlik qarantına ehtiyacı var” tipli tənqidlərinə cavab olaraq səsləndirib.
Niyə belə deyib? Simonyanın məntiqi və konteksti
Simonyan bu fikri iki əsas səbəbdən irəli sürüb:
- Qarşılıqlı maraq və sülhün təminatı
O qeyd edib ki, hazırda Ermənistan və Azərbaycan “bir-birini müharibəyə sürükləmək istəyən çoxsaylı qüvvələr”in təzyiqi altındadır. Dünyada münaqişələr dərinləşdiyi bir vaxtda iki ölkə arasında əldə edilmiş razılaşmalar (sərhəd delimitasiyası, Praqa bəyannaməsi və s.) hər iki tərəfin təhlükəsizliyini qarşılıqlı şəkildə təmin edir.
Yəni, bir-biri ilə sülh şəraitində yaşamaq hər iki ölkə üçün ən etibarlı “qarant” rolunu oynayır. Azərbaycanla münaqişənin olmaması Ermənistanın təhlükəsizliyini, Ermənistanın Azərbaycanla sülhü isə Azərbaycanın (xüsusilə kommunikasiyalar və regional sabitlik baxımından) təhlükəsizliyini möhkəmləndirir.
- Rusiyadan uzaqlaşma və “xarici qarant” axtarışına alternativ
Son illərdə Ermənistan rəhbərliyi (Nikol Paşinyan administrasiyası) Rusiyanı ənənəvi “təhlükəsizlik qarantı” kimi görməkdən getdikcə uzaqlaşır. 2020-ci il müharibəsindən sonra, xüsusilə Qarabağ hadisələrində Rusiyanın roluna dair tənqidlər artıb. Simonyan və komandası hesab edir ki, xarici dövlət və ya blok (Rusiya, KTMT və ya başqa biri) əvəzinə, qonşu Azərbaycanla normallaşma Ermənistan üçün daha real və davamlı təhlükəsizlik mexanizmi yaradır.
“Onlar başa düşmürlər ki…” – deyə Simonyan müxalifəti nəzərdə tutaraq bildirib ki, klassik “böyük qardaş” axtarışı əvəzinə, regional sülhün özü qarantdır. Bu, həm də Ermənistanın suveren xarici siyasət aparmaq istəyini vurğulayır – nə Rusiyanın, nə Qərbin tam orbitində olmadan balans saxlamaq.
Kontekst
Simonyan Praqa prosesini xatırladaraq deyib ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımaqla Ermənistan öz ərazi bütövlüyünü də tanımış oldu və “kolonial asılılıqdan” çıxdı.
“Ermənistan Azərbaycanın harada bitdiyini qəbul etdikdə, özü də başlayır” kimi ifadələrlə o, sülhün hər iki tərəf üçün faydalı olduğunu vurğulayır.
Müxalifətin “Rusiya bizi qoruyurdu” tezisinə qarşı Simonyan Qarabağ hadisələrində Rusiyanın mövqeyini (sülhməramlıların rolu və s.) xatırladaraq göstərir ki, ənənəvi qarant artıq etibarlı deyil.
Alen Simonyan