Türkiyədə İran casuslarına qarşı əməliyyat
Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT) və polisin koordinasiyası ilə İstanbul başda olmaqla beş vilayətdə (İstanbul, Van, Samsun, Yalova və Ankara) aparılan əməliyyat nəticəsində İran kəşfiyyat orqanları ilə əlaqəsi olduğu iddia edilən altı nəfər saxlanılıb.
Onlardan biri İran vətəndaşı Aşkan Cəlali, digərləri isə Türkiyə vətəndaşlarıdır.
Saxlanılanlar Adanadakı İncirlik Aviabazası və digər hərbi obyektlər haqqında məlumat toplamaq, silahlı pilotsuz uçuş aparatlarının üçüncü ölkələrə göndərilməsi və digər “siyasi‑hərbi casusluq” fəaliyyətləri ilə əlaqədar ittihamlarla İstanbul Sülh Cəza Məhkəməsinə çıxarılıb və həbs olunublar.
İstintaq və əməliyyat
İstanbul Baş Prokurorluğu, İstanbul Polisinin Terrorla Mübarizə Şöbəsi və MİT birgə hərəkət edərək ölkənin təhlükəsizliyi üçün risk yaradan “siyasi və hərbi casusluq” fəaliyyətlərini araşdırmağa başlayıb.
Araşdırmalarda şübhəlilərin İran İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının kəşfiyyat əməkdaşları ilə əlaqəsi təsbit olunub.
Onların Türkiyədəki hərbi bazalar və strateji bölgələr, eləcə də xaricdəki kritik obyektlər haqqında məlumat topladıqları və logistik dəstək verdikləri bildirilib. Bu məlumatların İran kəşfiyyatına ötürüldüyü iddia olunur.
Şübhəlilərin xüsusi fəaliyyətləri kimi Adana yaxınlığındakı İncirlik Aviabazası ətrafında foto və video çəkərək müşahidə aparmaq, silahlı pilotsuz uçuş aparatlarının Türkiyədən üçüncü ölkələrə daşınması və ixracı planlarının həyata keçirilməsi qeyd olunur.
Yığılan məlumatların İran kəşfiyyatı ilə paylaşıldığı və üçüncü ölkələrdə əməliyyatlarda istifadə oluna biləcək silahlı pilotsuz uçuş aparatları infrastrukturunun yaradıldığı iddia olunur.
Hücrənin strukturu və planı
Araşdırmalar göstərib ki, qrupun başında İranlı kəşfiyyatçılar Najaf Rostami və Mahdi Yekeh Dehqan olub. Rostami Van şəhərində yaşayan Alican Koça İncirlik Aviabazasında çəkiliş aparacaq şəxsləri tapmağı tapşırıb.
Aşkan Cəlalinin rəhbərlik etdiyi Bulaq Robotik və Arete Industries şirkətləri vasitəsilə Şimali və Cənubi Kiprə SİHA daşınması planlanıb. Cəlali və Koç 2025‑ci ildə İranda silahlı pilotsuz uçuş aparatlarının istifadəsi təlimlərinə qatılıb.
İstintaqda müəyyən edilib ki, qrupun digər üzvləri – Erhan Ergelen və Taner Özcan müdafiə sənayesi şirkətlərinin sahibləridir; bu şəxslər 2025‑ci ilin oktyabrında İrana səfər edərək silahlı pilotsuz uçuş aparatlarının daşınması planlarına töhfə veriblər.
Remzi Beyaz isə müxalif şəxslərin qətli barədə təklif aldığını etiraf edib. Qrupun gizli kommunikasiya kanalları “Göyərçin” kodlu mesajlarla qurulub və fəaliyyətlərini silahlı pilotsuz uçuş aparatları ticarəti kimi təqdim edərək maliyyələşdiriblər.
Hüquqi proses
Əməliyyat zamanı saxlanılan altı nəfər polisdəki dindirmədən sonra məhkəməyə gətirilib və İstanbul Növbətçi Sülh Cəza Məhkəməsi onları dövlətin gizli məlumatlarını toplama və xarici kəşfiyyatla paylaşma ittihamları ilə həbs edib.
“Associated Pres”in verdiyi xəbərə görə, hakim istintaq müddətində onların azadlığa buraxılmamasına qərar verib.
İranın Ankaradakı səfirliyi isə həbs olunma ilə bağlı hər hansı şərh verməkdən imtina edib.
Niyə əhəmiyyətlidir?
İncirlik Hava Bazası həm Türkiyənin, həm də NATO‑nun regiondakı ən əhəmiyyətli hərbi hava bazasıdır. Orada ABŞ‑ın nüvə silahları da daxil olmaqla strateji aviasiya resursları yerləşir. Bazanın ətrafında kəşfiyyat aparılması Türkiyə və müttəfiqlər üçün ciddi təhlükəsizlik narahatlığı yaradır.
Bu əməliyyat İran ilə Türkiyə arasındakı əlaqələrin həssas olduğu bir dövrdə baş verib. Regionda İranın təsir dairəsi və ABŞ‑ın İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatları ilə bağlı gərginlik mövcuddur. Türkiyənin xarici kəşfiyyat şəbəkələrinə qarşı sərt müdaxiləsi ölkənin öz təhlükəsizliyinə və geosiyasi mövqeyinə verdiyi önəmi göstərir.
Hadisə İranın dron texnologiyasından istifadə edərək regionda yeni əməliyyat planları qurduğunu və öz kəşfiyyat şəbəkəsini ticarət şirkətləri, silahlı pilotsuz uçuş aparatları təlimləri və logistik kanallarla maskaladığı ehtimalını gündəmə gətirir. Türkiyədə fəaliyyət göstərən müdafiə şirkətlərinin bu plana cəlb edilməsi texnoloji fırıldaqçılıq və sənaye casusluğu riskini artırır.
Türkiyədə İran casuslarına qarşı əməliyyat